Kaveinga – Ko e Fonua ko ‘eni′ ko ho Fonua. This land is your land.

Folofola – Teutalōnome 11:11-12


Fa’u ‘e Mosiana Fisi’ipeau

Talateu – ‘I he fangafanga a’u ‘a e fānau ‘a ‘Isileli′ ki he fonua ‘o e tala’ofa′, na’e ‘oange ‘e Mosese kiate kinautolu ha’ane ngaahi talatalaifale. Ko e taha ‘o e ngaahi me’a na’a ne talaange kiate kinautolu′ – Ko e fonua ‘oku nau fangafanga hū ki ai′ ‘oku ‘ikai hangē ia ko e fonua kuo nau hū kitu’a mei ai′ -veesi 10 (‘a ‘Isipite). Na’e tala kia kinautolu – ko e fa’ahinga fonua mātu’aki fo’ou ‘aupito eni ia. Ko e fonua ia ‘oku fiema’u kinautolu ia kenau fakakaukau ki ha ngaahi me’a fo’ou ‘i ha ngaahi founga fo’ou. Ko e fonua ia, ko e fiema’u kiate kinautolu′ kenau falala kakato ki he ‘Otua′, ‘io, kiate IA Tokotaha pē!

‘I he taimi na’a ku lau ai ‘a e ngaahi veesi Folofola ko ‘eni′, na’a ku sio ai ki he hōhoa tatau ‘a e lea ‘a Mosese ‘o fekau’aki mo Kenani′, pea mo e ta’u fo’ou ko ‘eni ‘oku tau hū ki ai′. Hangē ko e kakai ‘Isileli′, tetau kamata’i ha hala fononga ‘oku ta’e’iloa. Mo’oni ‘a e himi ‘a Moulitoni′ – “Tu’u pupu hono ilifia, pea fihi fau hono hala′ – ‘ikai teu ‘ilo pe teu fou′ ‘i fē?” Ko e ta’u fo’ou ko ‘eni′ he’ikai tatau ia mo e ta’u kuo tau tuku kimui′. Ko ia, ko e mo’oni, ko e fonua fo’ou ‘oku tau hū atu ke ma’u′. Ko e IKUNA ‘o e ta’u fo’ou′ – ko e fiema’u ia keta fai ha me’a fo’ou, me’a makehe, ‘o ‘ikai ko e me’a anga maheni mo motu’a na’a ta fou mai ai he ta’u kuo tau sītu’a mei ai′. Mo’oni! ‘e fiema’u ia ke tau fononga mo e mātu’aki falala kakato kia Sihova Sāpaoti – ko e Mafi – ko IA te Ne fai tau ma’ataua he fononga ‘oku tau fai ‘i he 2019′. Pea te ta ‘amanaki lelei ki he ikuna.

Na’e feinga ‘a Mosese ke ne tala fakapatonu ke mahino ki he kakai ‘Isileli′, ko Kenani ko honau fonua′. Ko e me’a kotoa pē tenau fiema’u ai ko Sihova ko honau ‘Otua′. Ko IA te Ne tauhi kinautolu′, tokanga’i kinautolu he me’a kotoa pē. Pea ‘oku ou fakalotolahi atu si’i kaungā Pilikimi ‘i he ‘Eiki′, ko e fonua ko ‘eni′, ko e ta’u fo’ou ko ‘eni′, ko ho fonua ia! Hangē ko ia ‘oku foaki ‘e he ‘Otua′ ‘a e ta’uatāina ma’a hono kakai′, ‘oku ou fie vahevahe ai mo kitautolu ‘a e ngaahi palōmesi ‘a e ‘Otua′ he folofola ko ‘eni′, ‘i he’etau hū ki he ta’u fo’ou ko ‘eni′. Tatau ai pē, pe ‘oku fēfē ‘a e anga e me’a ‘oku ke sio ki ai he ‘aho ni′ – ka ko e palōmesi ‘a e Folofola ‘o e ‘aho ni′, ko e fonua ko ‘eni′ ko ho fonua, ko e ta’u ko ‘eni′ ko ho ta’u! Tau hū ki ai mo e mahino mo e ‘ilo mo e falala kakato mo e tui ko hotau ‘Otua′ ko Sihova ‘oku Ne tokanga’i ‘a e me’a kotoa pē ‘e mapuna hake he’etau fononga′. Tau sio ki he ongo veesi Folofola′ – ke fakapapau’i ko e fonua kuo tau tu’uta ki ai′ ko hotau fonua.

KO E FE’ALU’AKI FANO ‘I HE FONUA FO’OU′

A.      Ko e fonua ‘o e tala’ofa′ ‘oku pehee ko e fonua mo’unga’ia mo tele’a’ia. Feitu’u kotoa pē na’e fai fononga holo ai ‘a e kau ‘Isileli′ taimi na’a nau a’u ai ki Kenani′, na’a nau fetaulaki tu’u ai mo e mo’unga’ia mo e tele’a’ia.

B.      Ko e ta’u 2019 ‘a eni, ko e ta’u ‘e mo’unga’ia mo tele’a’ia. ‘E ‘i ai pē taimi te ke a’usia ai ha ‘o kaka ‘i he mo’unga ‘o ha faingata’a. ‘E ‘i ai pē taimi te ke fou ai ‘i ha ngaahi tele’a ‘o e mo’ui′. ‘E ‘i ai e taimi ‘e up and down ai ho’o mo’ui′. He’etau hū ki he ta’u fo’ou′, ke ‘oua na’a tau kui ‘i he mo’unga pe tele’a ‘e fou ai ‘etau mo’ui′, ka tau ‘ilo ‘e faka’ataa pē ‘e he ‘Otua′ ‘a e mo’unga′ pe ko e tele’a′ ketau fou ai, ka tau manatu, ko e ‘Otua′ pē ‘oku Ne pule’I ‘a e me’a kotoa pē. He is in control. (Saame 37:23). ‘Oku meia Sihova ‘a e ma’u ‘a e laka ‘a e tangata′, pea ‘oku Ne ‘ofa ki hono ‘alunga′.

C.      Ko ia ai, ‘oua na’a ta ofo ha’ata hifo mei he funga mo’unga′ ki lalo ki he tele’a′, he ko e ta’u fo’ou′ ko e ta’u ‘o e tupu, ‘o ‘eta increase – fiema’u keta tupulekina ‘i he me’a kotoa pē ‘a e ‘Eiki′. ‘Ikai ketau lavelave’iloa, koe hā ‘a e ngaahi me’a ‘oku fakatoka mei ‘ulu′, ka ‘oku tau fononga mo e ‘Otua′ ‘oku Ne fai. ‘Oku tau fononga mo e Tokotaha ‘oku Ne ‘ilo’i mo’oni ‘a e hala′! Pea ko IA ‘oku Ne teuteu ‘a e hala ‘oku fe’unga mo tonu ketau fou ai′. Kapau ko e mo’oni′ ia, ‘oku fiema’u ke fakamama’o ‘a e hoha’ā′ mo e manavahē′ he’ikai ha me’a keta ongo’i ‘ulungia ai. Ka tau fononga fiefia, nonga, melino mo fakavaivai he ‘Ao ‘o e ‘Otua′ – he ko IA ‘oku Ne tataki kitautolu he hala fononga ‘o e up and down ‘o e 2019′.

D.      Fakamālō ki he ‘Otua′ koe’uhί ko e ngaahi mo’unga′ mo e tele’a′! Fakakaukau ange′ kapau na’e ‘ikai ha mo’unga mo ha tele’a faka’ofo’ofa ke ne takatakai ki he ngaahi fonua′, ‘e fēfē ‘a mamani? Pehee pē ‘i he mo’ui fakalaumālie′. Fakakaukau ko e mo’ui tatau he ‘aho kotoa pē- fakapōpō’uli e mo’ui′ mo pipiko’ia ‘ikai ha me’a fo’ou ‘e liliu he anga e fonua′. Fakamālō ki he ‘Eiki′ he ‘aho lelei ki ho’o mo’ui′, pea pehee ki he ‘aho ‘oku down ai ‘etau mo’ui′ – faka’atā pē ‘e he ‘Eiki′ ketau fou pē ai lōua he ko IA pē te ne fulihi e tēpile′ (turn the table). Mo’oni ‘a Loma 8:28.

ii. KO HONO FAKAVAI ‘O E FONUA FO’OU′. THE WATERING OF THE NEW LAND.

A.      Ko ‘Isipite ko e fonua ia na’e fiema’u ke fakatafe ‘a e vai′ ke fakamo’uilelei ‘aki hono kelekele′. Ko e kakai ngāue ai′ tautefito ki he kau faama′, na’a nau ngāue mālohi kenau fakatafe mai ‘a e vai′ mei he Vaitafe Naila′ ki he tō mo fu’ifu’i ‘enau ngoue′. Ko e ngāue fakatafe ko eni′ na’e mahu’inga ‘aupito ki ‘Isipite he na’e mātu’aki faingata’a ‘aupito ‘a e ngāue labour ‘a kinautolu na’e nofo ai′.

Na’e fakamahino ‘e Mosese ki he kau ‘Isileli′ ‘oku fu’u faikehekehe ‘aupito ‘a ‘Isipite ia mo ‘Isileli pe ko Kenani. ‘I Kenani, ko e ‘Otua′ ia na’a Ne ‘omai ‘a e vai na’e fiema’u ‘e hono kakai′. Ko e fonua ia ‘oku inu vai’uha mei langi he na’e hanga ‘e Sihova ia ‘o fakatō mai ‘a e ‘uha′ ‘i hono taimi totonu′ ki he’enau tōta’u mo e ututa’u′ ‘o ui ia ko e ‘uha mu’a mo e ‘uha mui, ‘a ia ko Vaimu’a mo Vaimui. Ko ia, kuopau kenau falala taha pē kia Sihova, he ko IA ‘oku Ne tauhi mo tokanga’i kinautolu′. ‘Oku Ne ‘omi vai ‘uha mei langi ‘o tafe ki he ngaahi mo’unga′ mo e ngaahi tele’a′, pea mo e fonua′ kotoa – pea ko hono ola′ ko e ma’ui’ui ‘a e fonua′ pea mo’ui mo e kelekele′ (v.13-17). Palōmesi ‘a e ‘Otua′ kia kinautolu kapau tenau talangofua kiate IA ko ‘enau ngaahi fiema’u vai′ te Ne fai ia ma’anautolu.

Ko e lēsoni ia ketau ako mei ai kaungā fononga. He’etau hū ki he ta’u fo’ou′, koe hā ‘a e mo’unga ‘o e mo’ui′ ‘oku tau ‘i ai′ – ‘e tō ‘a e ‘uha fakalaumālie ‘iate kitautolu pea ‘e tafe ia ‘o uesia mo’ui ‘a e ngaahi tele’a kotoa pē ‘o e mo’ui′ tetau ‘i ai′. Taimi tetau pass through the valley tetau ongo’i ‘a e ngaahi tāpuaki ‘a e ‘Otua′ pea tetau ‘ilo ko e ngaahi a’usia ‘o e ‘uha fakalaumālie ‘i ho’o ‘i he funga mo’unga′ ‘oku fe’unga ‘ānoa ke ne fataki ho’o fononga’ia ‘a e ngaahi tele’a ‘o e mo’ui′ ‘i he ta’u fo’ou ‘oku tau hū ki ai′. Te ta fononga mo e lotolahi mo e pau’ia ko e ‘uha ‘o e mo’unga′ te ne ngaohi ‘a e lile ‘o e tele’a′ ke lūpū ‘o matala faka’ofo’ofa he’etau laka ofi atu ai′.

iii. KO HONO IKUNA’I ‘O E FONUA FO’OU′. THE WINNING OF THE NEW LAND.

Tu’o 34 lolotonga e ‘auhē holo ‘a e kakai ‘Isileli′ he toafa′ mo e taa’i mai ‘e Sihova ‘a e ki’i fasi ikuna′ ke fanongo ki ai e kakai′ pea fakama’u ia ki honau loto′- ‘that they are going to possess the land’. ‘Oku ‘ikai ko ha fo’i fokotu’utu’u faka’apē ia pe fakamahamahalo ka ko e palani faka’Otua. He ko e me’a ‘oku palani ‘e he ‘Otua′ ke fai he ko IA te Ne fai′. – ‘Aisea 46:10b. Ko e fonua′, ko honau fonua, pea tenau ikuna’i kanau ka a’u ki ai – ikuna’i ia pea tenau pule’i ia.

Mahalo pē ‘oku ‘ikai ha taha tene lava ‘o talamai, koe hā ‘a e me’a ‘e ‘omi ‘e he ta’u ko ‘eni′ ketau sio ki ai he ‘aho ni. Ka neongo ia ‘oku ou tui tuku mu’a keu talaatu he faka’osi’osi ‘o e ki’i vahevahe ko ‘eni′ – with confidence that this year will be your year and my year. Ko e 2019′, ko e ta’u ia ‘o koe, ko e ta’u ia ‘o’oku. ko e ta’u ia ‘o koe mo ho ki’i fāmili′. Ko e ta’u ia ‘o e Siasi ‘o e ‘Eiki′. ‘E hiki ‘e he ‘Eiki′ ‘a e me’a kotoa pē ki he lēvolo ‘o e ‘Otua′, ‘a e me’a ‘oku toka ki ai hono finangalo′ ke ‘ave kitaua ko ‘ene kakai, ko ‘ene fānau, ko hono Siasi keta a’u ki ai. Ko e ta’u ‘e tō ‘a e ‘uha tāpuaki ‘a Sihova′ kiate kitaua. ‘O kapau te ta foki mo’oni kia Sihova ‘o talangofua ki He’ene Folofola′ he ko e mo’oni′ ia. Ko e me’a pē taha tene fakafaingata’a’ia’i kitautolu mei hotau tāpuaki mohu ‘e he ‘Otua′ he ta’u ko ‘eni′ ko hotau kita′ (self). Ko e akonaki ‘a e folofola′ ketau hū mo ia ki hotau fonua fo’ou′ 2019. Loma 13:13-14 – “Tau fai ā ‘a e laka ‘o e ‘aho′ ‘o anga maopo ‘o ‘oua ‘e fai ‘aki ‘a e fa’a katoanga kai mo e fa’a konā pe ko e fai fe’auaki mo e pau’u fakalielia pe fetu’usi mo e meheka. Ka mou ‘ai mu’a ‘a e ‘Eiki ko Sisu Kalaisi′ pea ‘oua na’a tokonaki ki he kakano′ ke kanoni ‘ene ngaahi holi ‘a’ana′. HAPPY NEW YEAR! ‘ALU ATU Ᾱ ‘O MA’U HO FONUA FO’OU′!

‘Ofa atu ki he Tonga kotoa,

Mosiana Fisi’ipeau.

Sponsor Advertisement

Be the first to comment on "Kaveinga – Ko e Fonua ko ‘eni′ ko ho Fonua. This land is your land."

Leave a comment

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.